Veelgestelde vragen over Milieu-impactcategorieën
Antwoord op de meestgestelde vragen over milieu-impactcategorieën en de overgang naar set A2, van data-eigenaren tot gebruikers van rekeninstrumenten. Staat je vraag er niet bij? Stel hem via het formulier onderaan de pagina.
Milieu-impactcategorieën beschrijven de milieueffecten van bouwproducten en vormen samen het milieuprofiel van een product. Sinds 1 juli 2026 wordt gerekend met 19 milieu-impactcategorieën op basis van set A2 (EN 15804+A2), tegenover 11 onder de eerdere set A1. Deze pagina beantwoordt de meestgestelde vragen: van wat milieu-impactcategorieën precies zijn tot de praktische gevolgen van de overgang voor berekeningen, milieuverklaringen en de NMD Viewer.
FAQ: Milieu-impactcategorieën
Veelgestelde vragen over Rekenen met set A2
Sinds 1 juli 2026 zijn MPG-berekeningen in de B&U verplicht gebaseerd op set A2 (EN 15804+A2). De wijziging is vastgelegd in het gewijzigde Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de Omgevingsregeling.
De overgang naar set A2 heeft als doel om een meer complete en nauwkeurige beoordeling van de milieu-impact van bouwprojecten te geven, in lijn met de laatste wetenschappelijke inzichten en Europese normen.
Ja, er is een werkinstructie om LCA-opstellers te ondersteunen bij het uniform en correct toepassen van set A2.
Veelgestelde vragen
Een milieu-impactcategorie beschrijft één specifiek milieueffect, zoals klimaatverandering, verzuring of vermesting, uitgedrukt in de eigen eenheid van dat effect (bijvoorbeeld kg CO2-equivalent of mol H+-equivalent). Omdat deze categorieën verschillende eenheden hebben, zijn ze niet direct met elkaar te vergelijken of op te tellen.
Schaduwkosten drukken deze milieueffecten uit in één geldwaarde per eenheid milieueffect, zodat de verschillende impactcategorieën onderling vergelijkbaar worden en samen kunnen worden opgeteld tot één milieuprestatiescore.
Zonder deze omrekening zouden de losse impactcategorieën apart naast elkaar blijven staan, zonder dat duidelijk is hoe zwaar elk effect meeweegt ten opzichte van de andere. Door de weegset en schaduwkosten toe te passen ontstaat één gewogen milieuprestatiescore, waarmee bouwwerken en bouwproducten op een uniforme manier met elkaar vergeleken kunnen worden.
Sinds 1 juli 2026 geldt de weegset behorend bij set A2. Deze weegset is gebaseerd op de milieuprijzen uit het rapport "Milieuprijzen als weegfactor in de bepalingsmethode milieuprestatie bouwwerken" (CE Delft), waarvan het gebruik door de Rijksoverheid is vastgesteld. De weegset bevat 19 weegfactoren, één voor elke milieu-impactcategorie. De volledige lijst met weegfactoren staat in de tabel op deze pagina.
Veelgestelde vragen over de 19 milieu-impactcategorieën
Met de herziening van de norm EN 15804 naar EN 15804+A2 zijn milieu-impactcategorieën verfijnd en zijn nieuwe indicatoren toegevoegd, onder andere voor toxiciteit en hulpbronnengebruik. Zo is klimaatverandering opgesplitst in drie aparte indicatoren, en zijn categorieën als humane toxiciteit en ecotoxiciteit nader onderverdeeld. Deze uitbreiding zorgt voor een fijnmaziger en vollediger weergave van milieueffecten dan de eerdere set A1.
Een milieu-impactcategorie beschrijft één specifiek milieueffect dat ontstaat door emissies of grondstoffengebruik tijdens de levenscyclus van een bouwproduct, zoals klimaatverandering, verzuring of vermesting. Elke categorie wordt uitgedrukt in zijn eigen eenheid, bijvoorbeeld kg CO2-equivalent voor klimaatverandering of mol H+-equivalent voor verzuring. Samen vormen de milieu-impactcategorieën het milieuprofiel van een bouwproduct.
Sommige milieu-impactcategorieën in set A2 zijn opgesplitst in sub-indicatoren, die samen de hoofdcategorie vormen. Bij klimaatverandering geldt dit bijvoorbeeld voor de indicatoren fossiel, biogeen, en landgebruik en veranderingen in landgebruik. Deze drie sub-indicatoren tellen samen op tot Klimaatverandering (totaal). De weegfactor voor het totaal is informatief, maar wordt niet apart meegenomen in de MKI-berekening om dubbeltelling te voorkomen.
Verschil A1 en A2 en de overgangsperiode
Set A1 bevat 11 milieu-impact categorieën volgens de norm EN 15804+A1. Set A2 breidt dit uit naar 19 categorieën volgens de norm EN 15804+A2. Set A2 introduceert nieuwe categorieën en verfijnt bestaande categorieën voor een uitgebreidere milieueffectbeoordeling.
In vergelijking met de oude set is de nieuwe set ingedeeld met sub-indicatoren en zijn er indicatoren aan toegevoegd. De belangrijkste verandering in deze transitie is het aanpassen van de milieu-impact categorieën verzuring, vermesting, zomersmog, humane toxiciteit, ecotoxiciteit en het uiteensplitsen van klimaatverandering in drie aparte categorieën.
Vanaf 2 september 2024 was het in B&U-rekeninstrumenten mogelijk om naast set A1 ook te rekenen met set A2 en de nieuwe weegset. Dit bood de markt de mogelijkheid om voor de officiële inwerkingtreding van 1 juli 2026 ervaring op te doen met de nieuwe situatie.
Sinds 1 juli 2026 zijn MPG-berekeningen in de B&U verplicht gebaseerd op set A2 (EN 15804+A2). De wijziging is vastgelegd in het gewijzigde Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de Omgevingsregeling.
- Sinds 7 januari 2021 is het verplicht om naast set A1 ook set A2 aan te leveren.
- Vanaf 2 september 2024 was het mogelijk om in gevalideerde rekeninstrumenten naast set A1 ook met set A2 te rekenen.
- Sinds 7 januari 2026 is het aanleveren van A1-data optioneel voor data-eigenaren.
- Vanaf 1 juli 2026 zijn MPG-berekeningen verplicht gebaseerd op set A2.
Gevolgen voor berekeningen
Nee, de resultaten van berekeningen met set A1 en set A2 zijn niet één-op-één vergelijkbaar vanwege de verschillen in methodologie en het aantal categorieën. Een MPG-berekening wordt daarom óf met A1 data óf met A2 data uitgevoerd; het is niet mogelijk deze te combineren.
De overgang kan leiden tot veranderingen in de MPG-scores van gebouwen vanwege de uitgebreidere beoordeling. Het is belangrijk om te begrijpen dat een verandering in score niet noodzakelijkerwijs een verandering in de daadwerkelijke milieu-impact betekent, maar een resultaat is van de meer gedetailleerde beoordelingsmethode.
Sinds 1 juli 2026 zijn MPG-berekeningen in de B&U verplicht gebaseerd op set A2. Gevalideerde rekeninstrumenten zijn hierop aangepast. Voor het opstellen van LCA's op basis van set A2 is een werkinstructie beschikbaar, opgesteld door SGS Search in opdracht van Stichting NMD.
Ja, wanneer er overgegaan wordt op de set A2 komt er een nieuwe, onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring, aangescherpte MPG-eis die herijkt is op basis van set A2. Bekijk hier de planning van de wijzigingen in de Bepalingsmethode en de MPG.
Gevalideerde rekeninstrumenten zijn per 1 juli 2026 bijgewerkt voor het rekenen met set A2. Een overzicht van gevalideerde instrumenten staat op de pagina Rekeninstrumenten.
Milieuverklaringen en data
De NMD wordt ook verrijkt met nieuwe categorie 3 B&U milieuverklaringen die enkel set A2 bevatten. In deze milieuverklaringen, die gebaseerd zijn op de bestaande categorie 3 B&U data, is ook een kwaliteitsslag gemaakt. Deze kwaliteitsslag zorgt er echter ook voor dat de data in deze milieuverklaringen wijzigt ten opzichte van huidige categorie 3 B&U milieuverklaringen die als uitgangspunt hebben gediend.
Deze data bevat het kenmerk ‘A2’ in de titel, zodat de gebruiker direct ziet dat deze verklaringen enkel de A2 set bevat en dus niet gebruikt kan worden voor berekeningen met de A1 set. In de huidige categorie 3 B&U data (die enkel A1 data bevatten) zullen geen wijzigingen worden aangebracht en deze zullen beschikbaar blijven voor MPG-berekeningen.
A2-data is beschikbaar in de viewer van Stichting NMD. In de viewer wordt onderscheid gemaakt tussen de weergave van A1-data (volgens EN 15804+A1) en A2-data (volgens EN 15804+A2). Niet alle milieuverklaringen bevatten A2-data; dit is afhankelijk van wanneer de data-eigenaar de A2-set heeft aangeleverd.
Stichting NMD bereidt zich al langere tijd voor op de overgang naar set A2. Vanaf 1-1-2021 is het verplicht zowel A1 als A2 data aan te leveren. Daarnaast hebben er verschillende projecten gelopen, zoals de Versnellingsactie, om oudere data te updaten. Niet alle verklaringen bevatten A2-data, omdat niet alle categorie 1 en 2 processen in de NMD-processendatabase de A2-set bevatten.
Door release van de weegset heeft Stichting NMD analyses gedaan om de kwaliteit van de data te waarborgen, waarbij er een aantal data-issues in de A2-data zijn geconstateerd.
Bij Stichting NMD controleren we voortdurend de milieudata in de database om ervoor te zorgen dat we de hoogste datakwaliteit aan het publiek bieden. Met de introductie van set A2 zijn er uitgebreide analyses uitgevoerd en hebben we ontdekt dat sommige cat.1 & 2-verklaringen een relatief hoge MKI hebben met set A2 in vergelijking met de MKI met set A1.
We hebben contact opgenomen met de data eigenaren en LCA-experts om deze data dubbel te controleren. Om misbruik te voorkomen en in het belang van transparantie delen we hierbij de lijst van verklaringen met een hoge A2 MKI.
Ga naar het nieuwsbericht om de lijst te bekijken
Voor meer gedetailleerde informatie kunt u terecht op onze speciale pagina over rekenen met set A2. Daarnaast zullen we regelmatig updates publiceren via onze nieuwsbrief en op deze website.
Gerelateerde onderwerpen