Functionele beschrijvingen

De datastructuur van de Nationale Milieudatabase is gebaseerd op de functies die producten, processen en energiedragers vervullen binnen een bouwwerk. Die functies zijn vastgelegd in functionele beschrijvingen. Op deze pagina leest u wat functionele beschrijvingen zijn, hoe de classificatiestructuur is opgebouwd en hoe milieuverklaringen worden ingedeeld.

Deze pagina is bedoeld voor producenten, LCA-opstellers en andere partijen die milieuverklaringen registreren of willen begrijpen hoe de NMD is opgebouwd.

De Nationale Milieudatabase is opgebouwd rondom functionele beschrijvingen: vastgelegde definities van de functie die een product, proces of energiedrager vervult binnen een bouwwerk. Ze vormen de basis voor het registreren, classificeren en vergelijken van milieuverklaringen. De NMD kent vier classificatiesystemen: NL/SfB voor de B&U-sector, RAW voor de GWW-sector, Processen en Energie. Een milieuverklaring is altijd gekoppeld aan één element binnen een classificatiesysteem. Producten die meerdere functies vervullen, kunnen via klonen aan meerdere elementen worden gekoppeld.

Functionele beschrijvingen

De datastructuur van de Nationale Milieudatabase is gebaseerd op de functies die producten, processen en energiedragers vervullen binnen een bouwwerk. Deze functies zijn vastgelegd in functionele beschrijvingen. Een functionele beschrijving definieert welke prestatie of toepassing een product, proces of energiedrager levert, onafhankelijk van fabrikant, materiaalsoort of uitvoering.

Functionele beschrijvingen vormen de basis voor het registreren, classificeren en vergelijken van producten en processen binnen de NMD. Zij zorgen ervoor dat producten met dezelfde functie op een uniforme manier worden vastgelegd en toegepast in milieuprestatieberekeningen.

Op deze pagina leest u wat functionele beschrijvingen zijn, hoe de classificatiestructuur is opgebouwd en hoe milieuverklaringen worden ingedeeld.

Een functionele beschrijving beschrijft:

welke functie een product, proces of energiedrager vervult;
binnen welk element en toepassingsgebied deze functie valt;
hoe een milieuverklaring wordt geclassificeerd binnen de NMD;
op welk niveau verklaringen met elkaar kunnen worden vergeleken en toegepast in berekeningen.

Hierdoor ontstaat een eenduidige structuur waarmee milieuverklaringen kunnen worden geregistreerd en gebruikt in rekeninstrumenten voor onder andere MPG-, MKI-, MEPG- en WLC-GWP-berekeningen.

Opbouw van de Nationale Milieudatabase

De classificatiestructuur van de NMD is hiërarchisch opgebouwd. Producten, processen en energiedragers worden stapsgewijs ingedeeld van een algemeen niveau naar een steeds specifieker niveau.

Classificatiesysteem

Het classificatiesysteem bepaalt binnen welk toepassingsgebied een verklaring wordt ingedeeld. De NMD kent vier classificatiesystemen: NL/SfB, RAW, Processen en Energie. Elk classificatiesysteem sluit aan bij een specifieke sector of toepassing binnen de gebouwde omgeving.

Element

Een classificatiesysteem is opgedeeld in elementen, die functionele beschrijvingen groeperen die betrekking hebben op eenzelfde bouwdeel, procesgroep of categorie energiedragers. Een voorbeeld van een element is 'Daken; constructief' binnen het classificatiesysteem NL/SfB, en 'Spoor- en tramwerken' binnen het classificatiesysteem RAW.

Component

Een component is een verdere uitsplitsing van een element naar een specifiek onderdeel. Hier wordt de functie vastgelegd waarvoor een milieuverklaring kan worden opgenomen. Binnen het element 'Daken; constructief' vallen bijvoorbeeld de componenten 'Gootconstructies en dakranden' en 'Thermische isolatie'.

Functionele beschrijvingen

Elk component bevat een functionele beschrijving, die bestaat uit een omschrijving van de functie en een functionele eenheid. Functionele beschrijvingen zorgen ervoor dat producten of processen met een vergelijkbare functie binnen dezelfde groep worden geregistreerd en met elkaar kunnen worden vergeleken.

Gebruik in milieuverklaringen

Een milieuverklaring is altijd gekoppeld aan één element. Wanneer een product, proces of systeem meerdere functies vervult, kan dezelfde verklaring aan meerdere componenten binnen dat element worden gekoppeld. Hierdoor wordt duidelijk welke functies door één verklaring worden afgedekt.

Een voorbeeld hiervan is een raamsysteem dat bestaat uit een kozijn en beglazing. Wanneer deze onderdelen gezamenlijk in één milieuverklaring zijn opgenomen, kan dezelfde verklaring aan meerdere functionele beschrijvingen binnen het element 'Buitenwandopeningen; gevuld met ramen' worden gekoppeld. Op deze manier wordt de volledige functionaliteit van het product weergegeven zonder dat hiervoor meerdere afzonderlijke milieuverklaringen nodig zijn.

Overzicht classificatiesystemen

Milieuverklaringen worden ingedeeld in vier classificatiesystemen, met elk een eigen toepassing.

NL/SfB - Burgerlijke en Utiliteitsbouw (B&U)

NL/SfB is het classificatiesysteem voor bouwproducten en bouwdelen binnen de B&U-sector. De structuur is gebaseerd op bouwkundige elementen en wordt gebruikt voor het classificeren van producten die onderdeel uitmaken van gebouwen en gebouwgebonden constructies. Gebruik voor onder andere bouwkundige producten, constructieve elementen, gevelelementen, afbouwproducten en installatiegerelateerde bouwdelen.

Bekijk het overzicht van de functionele beschrijvingen - NL-SfB_B&U

RAW - Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW)

RAW is het classificatiesysteem voor producten die worden toegepast binnen infrastructurele werken. De indeling sluit aan op de RAW-systematiek die breed wordt gebruikt binnen de GWW-sector. Gebruik voor onder andere wegen, waterbouwkundige constructies, civiele kunstwerken, ondergrondse infrastructuur, spoorwegen en openbare ruimte.

Bekijk het overzicht RAW-functionele beschrijvingen

Processen - Generieke en specifieke processen

De classificatie Processen bevat functionele beschrijvingen voor afzonderlijke processen in plaats van complete producten. Deze classificatie wordt voornamelijk gebruikt binnen de GWW-sector, maar kan ook toepassingsoverstijgend worden gebruikt. Processen bestaan doorgaans uit één duidelijk afgebakende activiteit of bewerking, zoals transportprocessen, uitvoeringsprocessen en specifieke werkzaamheden binnen een project.

Bekijk het overzicht functionele beschrijvingen processen

Energie - Energiedragers

De classificatie Energie bevat energiedragers die worden gebruikt voor de bepaling van de milieu-impact van energiegebruik gedurende de gebruiksfase van bouwwerken. De verklaringen kunnen, afhankelijk van het type berekening, worden toegepast in de B&U als GWW. Deze classificatie wordt gebruikt binnen MEPG- en WLC-GWP-berekeningen. Voor deze classificatie worden uitsluitend categorie 3a-verklaringen opgenomen. Voorbeelden zijn elektriciteit, aardgas, warmtenetten en andere energiedragers.

Bekijk het overzicht functionele beschrijvingen energie

Functionele beschrijvingen

Wat als een milieuverklaring onder meerdere elementen valt?

Sommige producten kunnen binnen verschillende elementen en toepassingsgebieden worden toegepast. Een isolatiemateriaal kan bijvoorbeeld worden gebruikt in een vloer, dak of wand. Omdat een milieuverklaring altijd aan één element is gekoppeld, worden hiervoor in de NMD zogenoemde klonen toegepast. Een kloon is een kopie van dezelfde milieuverklaring die aan een ander element is gekoppeld. De milieugegevens blijven hierbij identiek; alleen de classificatie verschilt.

Wat is het verschil tussen een element en een component?

Een element is een hoofdcategorie binnen een classificatiesysteem, zoals Vloeren, Daken of Verhardingen. Een component beschrijft vervolgens een specifieke functie binnen dat element. Milieuverklaringen worden gekoppeld aan één element en aan één of meerdere componenten binnen dat element.

Waarom worden producten op functie ingedeeld en niet op materiaalsoort?

De NMD is opgebouwd rondom de functie die een product, proces of energiedrager vervult. Hierdoor kunnen verschillende oplossingen met dezelfde toepassing binnen dezelfde functionele beschrijving worden opgenomen en met elkaar worden vergeleken. Dit sluit aan bij het doel van milieuprestatieberekeningen, waarbij de geleverde functie centraal staat.

Hoe kies ik de juiste functionele beschrijving voor mijn milieuverklaring

Kies de functionele beschrijving die het beste aansluit bij de functie die het product in de praktijk vervult. Bij twijfel kunt u kijken naar het toepassingsgebied, het element waaronder de beschrijving valt en de toelichting bij de functionele beschrijving.

Waarom worden nieuwe functionele beschrijvingen toegevoegd of bestaande beschrijvingen aangepast?

De bouw-, infra- en energiesector ontwikkelen zich voortdurend. Nieuwe producten, technieken en toepassingen kunnen aanleiding zijn om nieuwe functionele beschrijvingen toe te voegen of bestaande beschrijvingen te verduidelijken. Hiermee blijft de classificatiestructuur van de NMD actueel en bruikbaar voor de markt.

Gerelateerd