Regelgeving in Nederland

Net zoals op Europees niveau, zijn ook op nationaal niveau afspraken gemaakt om klimaatverandering tegen te gaan. De Nederlandse overheid werkt actief aan het stimuleren van duurzaamheid in de bouw en daarnaast wordt dit in toenemende mate beïnvloed door het beleid op het gebied van circulariteit. Hieronder een overzicht van belangrijke beleidsonderwerpen en -velden.

Milieuprestatieberekening

De Milieuprestatieberekening (MPG) is een belangrijke maatstaf voor de duurzaamheid van een bouwwerk.

Omgevingswet

Voor de fysieke leefomgeving ligt de basis voor regelgeving vastgelegd in de Omgevingswet. Hieronder vallen ook de regels voor de gebouwde omgeving. Onder deze wet vallen de zogeheten algemene maatregelen van bestuur. Een van deze vier maatregelen betreft het Besluit bouwwerken leefomgeving (In het kort Bbl).

Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)

Het Besluit bouwwerken en leefomgeving (Bbl) vormt het wettelijk kader voor de kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid van bouwwerken in Nederland. Binnen dit besluit is vastgelegd aan welke eisen gebouwen en bouwwerken (woningbouw en utiliteit) moeten voldoen. Naast voorschriften voor onder andere veiligheid, gezondheid en energiezuinigheid stelt het Bbl ook eisen met betrekking tot het milieu, waaronder de milieuprestatie-eis (artikel 4.159 van het Bbl). Hierin is opgenomen welke MPG-eisen er gelden en wordt de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken aangewezen als het instrument om de MPG-berekening op te stellen.

De Omgevingsregeling (Or)

De Omgevingsregeling (Or) biedt de verdere uitwerking van de vier maatregelen, waaronder die voor het Bbl. Hierin zijn de technische details opgenomen. De Or wijst concreet aan welke versie van de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken en bijhorende amendementen van toepassing zijn voor het maken van MPG-berekeningen.

Milieuprestatie-eis

Op dit moment geldt een grenswaarde van 0,8 voor woningen en 1,0 voor kantoren van meer dan 100 m2. Bekijk voor de volledigheid artikel 4.159 van het Bbl.

Ontwikkelingen rond de MPG-eis

De regels voor de milieuprestatie van gebouwen worden regelmatig aangepast om beter aan te sluiten op ontwikkelingen in de bouwsector en op nationale klimaat- en circulariteitsdoelstellingen. In dat kader worden verschillende aanpassingen aan de MPG-eis onderzocht en geïmplementeerd.

In de Staatscourant is een wijziging gepubliceerd waarin een soepelere toepassing van de MPG-eis wordt toegelicht. Deze wijziging heeft als doel de toepassing van de milieuprestatie-eis beter te laten aansluiten op de praktijk van ontwerp en vergunningverlening. 

Lees meer

Wijziging Bbl en Or

In 2025 zijn het Bbl en de Omgevingsregeling gewijzigd. Het ontwerpbesluit bevat maatregelen voor:

• Een verdere aanscherping van de grenswaarde voor de milieuprestatie van kantoorfuncties.
• Het vaststellen van grenswaarden voor andere gebruiksfuncties.

Bepalingsmethode Bouwwerken Milieuprestatie versie 2.0

Parallel aan deze wijzigingen treedt de nieuwe versie van de Bepalingsmethode Bouwwerken Milieuprestatie (versie 2.0) in werking. Deze methode is vastgesteld en gepubliceerd op 19 februari 2025 en wordt van kracht zodra de aangepaste regelgeving ingaat.

Download hier de Bepalingsmethode Bouwwerken Milieuprestatie versie 2.0.

Praktische toelichting bij de milieuprestatieberekening

Voor een correcte toepassing van de milieuprestatieberekening is het belangrijk dat duidelijk is welke bouwonderdelen wel of niet worden meegenomen in de berekening. Dit wordt ook wel de demarcatie van bouwonderdelen genoemd.

Om gebruikers hierbij te ondersteunen zijn verschillende infobladen beschikbaar waarin praktische toelichtingen worden gegeven. Deze infobladen bevatten onder andere:

• Toelichting op de afbakening van bouwonderdelen
• Praktische voorbeelden uit de ontwerp- en uitvoeringspraktijk
• Uitleg over hoe onderdelen correct worden opgenomen in een milieuprestatieberekening

Deze documenten helpen ontwerpers, adviseurs en vergunningverleners bij het correct toepassen van de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken.

Ga naar de infobladen demarcatie en praktische toelichting bij de milieuprestatieberekening

Rol van Stichting Nationale Milieudatabase

Stichting NMD is hét platform zijn voor de gehele bouwsector als het gaat om het inzichtelijk maken van de milieu-impact in deze sector. (GWW en B&U). De Bepalingsmethode en de bijhorende databases vormen het instrument om dit in beeld te brengen. 

Naast de landelijke kaders en beleid zijn er ook een hoop initiatieven vanuit decentrale overheden, corporaties of organisaties zoals:

Cirkelstad: het platform dat koplopers in de bouw faciliteert.

De City Deal Circulair & Conceptueel Bouwen: binnen dit initiatief werken vijftien steden aan circulaire conceptuele (woning)bouwprojecten waarbij ervaringen worden gedeeld.

Platform CB’23: Dit platform heeft als doel om voor 2023 nationale, bouwsector-brede afspraken op te stellen over circulair bouwen.

Transitieteam Circulaire Bouweconomie: In 2018 is dit team opgestart met vertegenwoordigers van overheden en de bouwsector (B&U en GWW).

Gideon: een initiatief dat de bouwsector probeert in beweging te krijgen middels zelfsturende teams die bestaan uit verschillende mensen, bedrijven en initiatieven.

Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB): gestart in 2023, met het oog op opschaling van biobased bouwmaterialen

Green deals

Green Deals zijn concrete initiatieven voor groene groei waarin overheid en samenleving vanaf de start op interactieve wijze samenwerken. Centrale gedachte is dat de overheid initiatieven faciliteert en versnelt door het wegnemen van knelpunten. Knelpunten kunnen liggen op het vlak van wet- en regelgeving, ontbreken van marktprikkels, innovatie en netwerkvorming. De Green Deal aanpak is een instrument binnen het Groene Groei beleid. De overheid biedt Green Deals ondersteuning.

Green Deals die een relatie hebben met de milieuprestatie van gebouwen en GWW-werken zijn:

Terug naar overzicht Regelgeving

Meer lezen? Bekijk hier meer achtergrondartikelen