Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken

De Bepalingsmethode beschrijft hoe de milieuprestatie van bouwwerken op een uniforme en betrouwbare manier wordt berekend. Lees hoe de Bepalingsmethode is opgebouwd en hoe zij binnen het stelsel wordt toegepast.

Download de vigerende versie

De Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken is een uniforme meetmethode om de milieuprestatie van bouwwerken eenduidig, controleerbaar en reproduceerbaar te berekenen. De methode maakt vergelijking van ontwerpkeuzes en materialen mogelijk op basis van milieu-impact. Zij vormt de methodische basis onder milieuprestatieberekeningen in Nederland. Je krijgt met de Bepalingsmethode te maken bij het berekenen, toetsen of toepassen van milieuprestaties in projecten en beleid. 

Uitgangspunten van de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken

Met de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken (BMB) kan de milieuprestatie van bouwontwerpen worden vergeleken, met als doel de uiteindelijke milieu-impact van een bouwwerk te verlagen. De Bepalingsmethode is prestatiegericht, niet oplossingsgericht en stelt dus geen eisen aan de bouwmethode en de techniek. Opdrachtgevers en -nemers kunnen de methode gebruiken om afspraken te maken over de kwaliteitsniveaus van een bouwproject, met alle ontwerpvrijheid en ruimte voor innovatieve oplossingen.

Positie binnen het stelsel

Binnen dit stelsel is sprake van een duidelijke rolverdeling:

  • de Bepalingsmethode beschrijft hoe wordt gerekend
  • de Nationale Milieudatabase bevat de milieudata die volgens deze methode wordt gebruikt
  • rekeninstrumenten voeren de milieuprestatieberekening uit
  • de resultaten worden toegepast in projecten, toetsing en beleid

Deze rolverdeling zorgt voor een eenduidige en transparante toepassing van milieuprestatieberekeningen in Nederland.

Methodische uitgangspunten voor LCA en productinformatie

Hoofdstuk 2 van de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken bevat de methodische eisen voor LCA's en productinformatie op basis van de EN 15804. Het biedt de aanwijzingen voor het opstellen van Environmental Product Declarations (EPD’s) voor Nederlandse toepassing. Aangeleverde milieuverklaringen voor opname in de NMD (categorie 1 en 2) moeten voor aanlevering conform de Bepalingsmethode zijn opgesteld en conform het Toetsingsprotocol zijn vastgesteld.

Europese norm

De basis voor de methodische eisen op productniveau in de Bepalingsmethode is de Europese norm EN 15804. Via de EN 15804 worden methodische eisen gesteld aan Europese milieuproductverklaringen (EPD's), een officieel document dat de milieu-impact van een product aantoont. Een EPD is gebaseerd op een levenscyclusanalyse (LCA), een methode die de milieu-impact van een product berekent over de gehele levenscyclus. Voor het opstellen en het gebruik van EPD’s ten behoeve van de milieuprestatie van bouwwerken in de Nederlandse context is in de Bepalingsmethode de EN15804 in- en aangevuld met voor Nederland toepasbare scenario’s. 

Ecoinvent in de Bepalingsmethode

Bij het uitvoeren van een LCA-studie op een bouwproduct ten behoeve van een milieuverklaring in de NMD is het gebruik van ecoinvent vereist. Hoewel ecoinvent niet de enige beschikbare LCA-achtergronddatabase is, wordt deze in Europa wel beschouwd als meest complete en transparante database. Omdat verschillende onderzoeken hebben laten zien dat dezelfde berekeningen op basis van andere achtergronddatabases zeer verschillende uitkomsten kunnen opleveren, is het zeer belangrijk dat de Bepalingsmethode één specifieke database aanwijst. Daarom is het verplicht gebruik van ecoinvent inclusief specifiek versienummer opgenomen in de Bepalingsmethode.

NMD processendatabase 

Ecoinvent is in Europa de meest gangbare achtergrondprocessendatabase, maar de NMD biedt ook een processendatabase aan die is toegespitst op de Nederlandse situatie. Deze processendatabase bevat achtergrondgegevens over generieke processen die gebruikt worden bij het opstellen van milieudata voor bouwmaterialen, bouwwerken en installaties. Deze gegevens zijn essentieel voor het uitvoeren van een milieuprestatieberekening volgens de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken. De Processendatabase vormt daarmee een belangrijk fundament onder de milieudata in de Nationale Milieudatabase. De NMD-processendatabase bevat naast de generieke data (categorie 3) ook categorie 1 en 2 data voor ‘halffabricaten’. Dit zijn producten waarvoor data over LCA-modules A1-A3 beschikbaar is, die kunnen worden gebruikt als input voor het opstellen van een volledige milieuverklaring over modules A-D. 

Lees meer over aanvullende LCA-rekenregels en het Toetsingsprotocol

Rekenregels op bouwwerkniveau

De richtlijnen voor het bepalen van de milieuprestatie op bouwwerkniveau zijn opgenomen in hoofdstuk 3 van de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken. Dit hoofdstuk beschrijft welke kenmerken van een bouwwerk nodig zijn en welke rekenregels gelden om de milieukostenindicator (MKI) en de Milieuprestatie Gebouwen (MPG) van een nieuw bouwwerk te bepalen.

Norm EN 15978

Voor de bepaling van de milieuprestatie van gebouwen bestaat de Europese norm EN 15978. Het juridisch toepassingsgebied van deze norm is beperkt tot gebouwen. Andere bouwwerken, zoals civiele werken, vallen hier normatief niet onder. Daarom kan de EN 15978 niet zelfstandig dienen als basis voor de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken, die van toepassing is op alle typen bouwwerken.

Milieuprestatieberekening 

De milieuprestatie van bouwwerken is een belangrijke maatstaf voor de duurzaamheid van een bouwwerk. Hoe beter de milieuprestatie van het bouwwerk, hoe lager de milieu-impact is. Het berekenen van de milieuprestatie is in de B&U-sector verplicht volgens het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl). In de GWW-sector zien we dat steeds meer opdrachtgevers de milieuprestatie als gunningscriterium opnemen in aanbestedingen. 

Rekeninstrumenten 

De bepaling van de milieuprestatie van een bouwwerk kan worden uitgevoerd met rekeninstrumenten die vooraf door Stichting Nationale Milieudatabase zijn gevalideerd. De rekeninstrumenten putten uit de Nationale Milieudatabase, die milieuverklaringen bevat van bouwproducten, bouwinstallaties en processen met informatie over de milieu-impact verkregen uit een levenscyclusanalyse. 

Lees meer

 

Veelgestelde vragen Bepalingsmethode

Wat is de Bepalingsmethode?

De Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken (kortweg Bepalingsmethode) is een uniforme meetmethode om de milieuprestatie van bouwwerken eenduidig, controleerbaar en reproduceerbaar te berekenen. Het creëert hiermee een gelijk speelveld voor alle betrokken partijen. De milieuprestatie van diverse bouwwerken kan worden vergeleken, met als doel de uiteindelijke milieu-impact van een bouwwerk te verlagen. In Nederland is de EN 15804 het fundament van de Bepalingsmethode.

Lees meer over de Bepalingsmethode

Waarvoor wordt de Bepalingsmethode gebruikt?

Bouwbedrijven berekenen de milieuprestatie van een gebouw met de Bepalingsmethode milieuprestatie gebouwen en GWW-werken. Zij berekenen ermee wat de gevolgen van bepaald materiaalgebruik zijn voor het milieu.
De uitkomst van deze berekening wordt uitgedrukt in 1 getal (Milieuprestatie gebouwen – MPG). Hierdoor zien ontwikkelaars welke bouwdelen de meeste (negatieve) effecten voor het milieu veroorzaken.

Wie bepaalt de Bepalingsmethode?

De Stichting Nationale Milieudatabase beheert de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken.

Downloads Bepalingsmethode

Hieronder kunt u de Bepalingsmethode versie 1.2 (januari 2025) downloaden. Deze versie 1.2 (januari 2025) is voor de Bepalingsmethode van de milieuprestatie zoals bedoeld in artikel 4.159 van het Bbl gelijk aan de in bijlage II van de Omgevingsregeling aangewezen Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken versie 1.0 (01-07-2020), met wijzigingsblad van 1-10-2020, wijzigingsblad van 1- 02-2021 en wijzigingsblad van 1-10-2021. Om redactionele redenen heeft de Stichting NMD deze bepalingsmethode opnieuw uitgegeven in de versie 1.2 (januari 2025).

Bepalingsmethode en amendementen vigerend

Bepalingsmethode ‘Milieuprestatie Bouwwerken’ versie 1.2 -

Versie 1.2 van de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken is opgebouwd uit de huidige versie 1.1 (maart 2022) inclusief amendement 4 en amendement 5.

Wijzigingsblad amendement 6 bij Bepalingsmethode 1.2 -

Ter publicatie amendement 6: treedt in werking op 1-7-2025 Dit wijzigingsblad hoort bij de Bepalingsmethode versie 1.2

Bijlagen bij de Bepalingsmethode

Bijlage: Forfaitaire waarden verwerkingsscenario's einde leven -
Handreiking berekening milieu gerelateerde indicatoren circulariteit -

Voor gebruik bij Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken (Gebouwen en GWW-werken) van St. NMD’

Renovatie & Transformatie

Bijlage: Addendum Verbouw en Transformatie -
Bijlage: Toelichting bij addendum verbouw en Transformatie -
Memo inventarisatie aanpassingen addendum V&T -

Bepalingsmethode - extra

Functionele beschrijvingen -

Rekenmethode: Karakterisatiefactoren bij de Bepalingsmethode

Rekenmethode: Karakterisatiefactoren EcoInvent 3.6 -
Rekenmethode: Karakterisatiefactoren EcoInvent 3.9.1 -

Staat de versie die u wilt downloaden er niet bij? Kijk dan ook op de pagina 

 Wijzigingen historie Bepalingsmethode

Altijd actueel:
nieuws over duurzaam bouwen en milieuprestatie & milieudata

Ontvang elke maand het laatste nieuws duurzaam bouwen, milieuprestatie,
milieudata, inclusief tips en voorbeelden uit de praktijk.

Ja, ik wil de NMD nieuwsbrief ontvangen

Het fundament voor duurzame bouw