Jaarverslag 2025 Stichting Nationale Milieudatabase

2025 stond voor Stichting Nationale Milieudatabase in het teken van groei en verdere professionalisering van het milieuprestatiestelsel. De vraag naar betrouwbare en vergelijkbare milieudata bleef toenemen, terwijl tegelijkertijd belangrijke stappen zijn gezet in de doorontwikkeling van de Nationale Milieudatabase, de Bepalingsmethode en de digitale infrastructuur die het stelsel ondersteunt.

Samen met overheden, marktpartijen en kennisinstellingen heeft Stichting NMD gewerkt aan het verbeteren van de kwaliteit en beschikbaarheid van milieudata, aan het beheren en ontwikkeling van de Bepalingsmethode(n) en aan de voorbereiding op toekomstige nationale en Europese ontwikkelingen. Dit jaarverslag geeft een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in 2025.

Stichting Nationale Milieudatabase en het stelsel

Onafhankelijk fundament onder duurzaam bouwen

Stichting Nationale Milieudatabase beheert en ontwikkelt het milieuprestatiestelsel voor de gebouwde omgeving Burgelijke en Utiliteitsbouw (B&U) en de Grond-, Weg- en Waterbouw (GWW).  Binnen het milieuprestatiestelsel vormen de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken en de Nationale Milieudatabase de basis. Via de gevalideerde Rekeninstrumenten kunnen milieuprestatieberekeningen gemaakt worden.

De stichting vervult hierin een onafhankelijke rol en zorgt voor samenhang, kwaliteit en transparantie. In 2025 zijn de werkzaamheden uitgevoerd langs vier strategische pijlers:

1. Beheren en doorontwikkelen van de Bepalingsmethoden
2. Beheren en doorontwikkelen van de database
3. Doorontwikkeling van het stelsel.
4. Stakeholdermanagement en Communicatie

1. Beheren en doorontwikkelen van de Bepalingsmethode

Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken

In 2025 is gewerkt aan het beheer en de doorontwikkeling van de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken. Versie 1.2 trad op 1 januari 2025 in werking. Deze versie bundelt eerdere amendementen en bevat onder meer wijzigingen in verband met set A2, biogeen CO2 en verduidelijkingen rond gebouwonderdelen en functionele eenheden. 

Daarnaast is in februari 2025 versie 2.0 gepubliceerd, die per 1 juli 2026 van kracht wordt in samenhang met wijzigingen in het Besluit bouwwerken leefomgeving en de Omgevingsregeling.

Hiermee is het methodisch fundament van het stelsel geactualiseerd en voorbereid op toekomstige regelgeving.

Bestaande bouw: renovatie, transformatie en onderhoud

In 2025 is gewerkt aan de doorontwikkeling van methoden voor de bestaande bouw. Voor Renovatie en Transformatie (R&T) is een definitieve versie van de Bepalingsmethode opgesteld, na evaluatie en consultatie met marktpartijen. Publicatie en implementatie volgen in 2026.

Ook is verder gewerkt aan de ontwikkeling van de Bepalingsmethode Milieuprestatie Onderhoud (MPO). Deze methode richt zich specifiek op kleinere onderhoudsingrepen en krijgt in 2026 verdere uitwerking.

Hiermee wordt het toepassingsbereik van het milieuprestatiestelsel verbreed naar bestaande bouw en onderhoud.

2. Beheren en doorontwikkelen van de Nationale Milieudatabase

De Nationale Milieudatabase in 2025

In 2025 lag de focus op het verbeteren van de kwaliteit, actualiteit en toepasbaarheid van milieudata. Voor categorie 3 en 3a zijn in totaal 1.242 milieuverklaringen geactualiseerd. Daarbij is voor de GWW set A2 geïntroduceerd en zijn meerdere elementen inhoudelijk verbeterd. 

Voor de B&U is gestart met een grootschalige kwaliteitsverbetering, waarbij per gebouwelement opnieuw is gekeken naar aannames, naamgeving en onderliggende uitgangspunten. In dit kader zijn onder meer nieuwe milieuverklaringen gepubliceerd voor constructieve vloeren, binnenwandopeningen en PV-panelen, warmtepompen, boilers en buffervaten. Voor andere productgroepen zijn in 2025 conceptrapporten opgesteld.

Daarnaast zijn in 2025 circa 950 nieuwe categorie 1 en 2 milieuverklaringen aan de database toegevoegd. Hierbij is extra aandacht besteed aan ontbrekende of onrealistische A2-waarden en schaalgegevens. Bekijk de milieuverklaringen in de viewer.

Hierdoor is de datakwaliteit verder verhoogd en is de Nationale Milieudatabase actueler en consistenter geworden voor toepassing in milieuprestatieberekeningen.

Digitale infrastructuur en data-ontsluiting

De technische infrastructuur van de Nationale Milieudatabase is in 2025 verder versterkt. Het NMD-Platform (invoerplatform) is uitgebreid met nieuwe functionaliteiten, waaronder uitgebreidere validaties, automatische updates bij wijzigingen in basisprocessen en functionele verbeteringen in het beheer. 

De NMD Viewer is vernieuwd en biedt sinds november 2025 ook inzage in de onderliggende LCA-data van categorie 3 milieuverklaringen. Hiermee wordt meer transparantie geboden over de samenstelling van generieke milieudata.

Instrumenthouders maakten in 2025 gebruik van de Instrumenthouders-API voor het uitvoeren van milieuprestatieberekeningen. Daarnaast is gewerkt aan verdere ontsluiting van data via API’s, waaronder de voorbereiding van een Categorie 3 Viewer-API.

Hiermee is de database beter ontsloten en geschikt gemaakt voor bredere digitale toepassingen binnen het stelsel.

3. Doorontwikkeling van het stelsel

WLC-GWP en Europese ontwikkelingen

In opdracht van het ministerie van VRO is in 2025 de Bepalingsmethode WLC-GWP ontwikkeld. De eerste versie is gepubliceerd in oktober 2025. Daarnaast is een analyserapport opgesteld om de implementatie van WLC-GWP voor te bereiden en de rol van Stichting Nationale Milieudatabase daarin te verduidelijken.

Europese ontwikkelingen, waaronder de CPR en EPBD IV, worden nauwgezet gevolgd, met specifieke aandacht voor de gevolgen voor productdata en milieuprestatieberekeningen op bouwwerkniveau.

Hiermee is gewerkt aan de toekomstbestendigheid van het stelsel in een veranderend Europees kader.

Digitalisering en digiGO

Stichting Nationale Milieudatabase is actief betrokken bij het digiGO-programma en vervult daarin een trekkersrol bij vier digiDeals. Deze digiDeals richten zich onder meer op het ondersteunen van de ontwerpfase met milieudata, het ontsluiten van data via API’s, het werken met verschillende doorsnedes van milieudata en de voorbereiding op Europese harmonisatie.

Hierdoor wordt milieudata beter geïntegreerd in digitale werkprocessen.

4. Stakeholdermanagement en communicatie

In 2025 vond structurele afstemming plaats met ministeries, Rijkswaterstaat, instrumenthouders en andere partijen binnen het stelsel. Via vaste overlegstructuren zijn ontwikkelingen besproken en signalen uit de praktijk opgehaald.

De website van de Nationale Milieudatabase fungeerde als centraal informatiepunt voor uitleg en actualiteiten. Het gebruik van de website nam toe, met name rond updates, consultaties en bijeenkomsten. Via nieuwsbrieven en social media is regelmatig gecommuniceerd over ontwikkelingen binnen het stelsel. (bereikcijfers toevoegen perspagina)

Het jaarlijkse NMD Symposium vormde een belangrijk moment voor kennisdeling en dialoog. Daarnaast is de NMD Academy verder uitgebouwd als platform voor opleiding en kennisdeling, met toegankelijke uitleg op verschillende kennisniveaus.

Hiermee is het draagvlak binnen het stelsel verder versterkt en is kennisdeling verbreed naar verschillende doelgroepen.

Organisatie, privacy en informatiebeveiliging

In 2025 is gewerkt aan verdere professionalisering van de organisatie, waaronder aanscherping van processen, informatiebeheer en samenwerking. Op het gebied van privacy is een verwerkingsregister opgesteld en is het privacybeleid getoetst aan de AVG.

De informatiebeveiliging is in 2025 aanzienlijk versterkt. Systemen zijn gemigreerd en ingericht conform de BIO2-richtlijnen, met als doel aansluiting op ISO 27001. Hiermee is de continuïteit en betrouwbaarheid van de dienstverlening verder geborgd.

Hiermee is de continuïteit en betrouwbaarheid van de organisatie verder geborgd.

Vooruitblik

In 2026 bouwt Stichting Nationale Milieudatabase verder op de stappen die in 2025 zijn gezet. De focus ligt op verdere verbetering van datakwaliteit, verhogen van de kwantiteit en beschikbaarheid van data, voorbereidingen op de WLC-GWP, implementatie van nieuwe Bepalingsmethoden, voortzetting van digitaliseringstrajecten en blijvende afstemming met nationale en Europese ontwikkelingen.