Toepassing van Milieukostenindicator (MKI) in de GWW

De Milieukostenindicator (MKI) wordt in de grond-, weg- en waterbouw (GWW) al geruime tijd toegepast om de milieu-impact van projecten inzichtelijk te maken en mee te wegen in besluitvorming. In aanbestedingen en ontwerptrajecten fungeert de MKI als een hulpmiddel om duurzaamheid concreet en vergelijkbaar te maken.

De Nationale Milieudatabase speelt hierin een centrale rol door de milieudata beschikbaar te stellen die nodig zijn voor consistente MKI-berekeningen. Tegelijkertijd werkt het Rijk aan beleidsontwikkeling om de toepassing van MKI in de GWW verder te harmoniseren en te verankeren.

Wat is MKI en hoe wordt deze toegepast in de GWW?

De Milieukostenindicator (MKI) drukt de milieu-impact van materialen, producten en werken uit in euro’s. De MKI is gebaseerd op een levenscyclusanalyse (LCA) en maakt het mogelijk om verschillende milieueffecten samen te brengen in één vergelijkbare indicator.

In de praktijk wordt de MKI door verschillende partijen gebruikt:

• Opdrachtgevers, zoals Rijkswaterstaat, provincies, waterschappen, ProRail en gemeenten, gebruiken MKI-scores om duurzaamheid mee te wegen in aanbestedingen
• Aannemers en ingenieursbureaus zetten MKI-berekeningen in om de milieu-impact van ontwerp- en uitvoeringsvarianten inzichtelijk te maken en duurzame keuzes te onderbouwen
• Beleidsmakers zien de MKI als een instrument om klimaat- en circulariteitsdoelen concreet te vertalen naar projecten in de infrastructuursector

Hoe werkt een MKI-berekening?

Een MKI-berekening in de GWW bestaat in hoofdlijnen uit de volgende stappen:

1. Inventarisatie van materialen, hoeveelheden en processen binnen een project of ontwerpvariant.
2. Koppeling met milieuverklaringen uit de Nationale Milieudatabase.
3. Berekening van de milieu-impact met behulp van rekeninstrumenten die in de praktijk worden toegepast voor MKI-berekeningen in de GWW, zoals DuboCalc.
4. Resultaat: een MKI-score die de totale milieu-impact van het ontwerp uitdrukt in euro’s.

Eenduidigheid en vergelijkbaarheid

Door gebruik te maken van milieudata uit de Nationale Milieudatabase kunnen MKI-waarden op een consistente manier worden berekend en onderling worden vergeleken. Dit verkleint verschillen in aannames en interpretaties en draagt bij aan transparante en reproduceerbare aanbestedingen.

Regelgeving en beleid

In de GWW-sector bestaat momenteel geen wettelijke verplichting om een MKI-berekening uit te voeren. Tegelijkertijd is de MKI inmiddels een vast onderdeel van veel aanbestedingsprocedures. De toepassing sluit aan bij nationale en Europese doelstellingen op het gebied van klimaatneutraliteit en circulariteit richting 2030 en 2050.

Beleidsontwikkeling bij IenW

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt aan beleidsontwikkeling gericht op een bredere en meer uniforme toepassing van de MKI in de GWW. Het doel is om duurzaamheidsambities structureler te verankeren in publieke infra-projecten.

De inzet van deze beleidsontwikkeling richt zich onder meer op:

• het stellen van minimale milieuprestatie-eisen voor belangrijke GWW-materialen,
• het toepassen van MKI als gunningscriterium bij grotere projecten,
• een eenduidige en voorspelbare toepassing voor opdrachtgevers en marktpartijen.