Toepassing van Milieukostenindicator (MKI) in de GWW

De milieuprestatie van bouwwerken geeft inzicht in de milieu-impact van een gebouw of civiel werk over de gehele levenscyclus. De berekening wordt uitgevoerd volgens de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken en maakt gebruik van milieudata uit de Nationale Milieudatabase. De uitkomst maakt verschillen tussen ontwerp- en materiaalkeuzes inzichtelijk en vergelijkbaar.

In de gebouwensector wordt deze uitkomst uitgedrukt als milieuprestatie gebouwen (MPG). In de GWW-sector wordt hiervoor vaak de Milieukostenindicator (MKI) gebruikt.

De Milieukostenindicator (MKI) wordt in de grond, weg en waterbouw al geruime tijd toegepast om de milieu-impact van projecten inzichtelijk te maken en mee te wegen in besluitvorming. In aanbestedingen en ontwerpprocessen fungeert de MKI als hulpmiddel om duurzame keuzes te maken en verschillende alternatieven met elkaar te vergelijken.

Wat is MKI en hoe wordt deze toegepast in de GWW?

De Milieukostenindicator (MKI) drukt de milieu-impact van materialen, producten en projecten uit in één score. Deze score is gebaseerd op de totale milieu-impact over de levenscyclus, van grondstofwinning tot en met verwerking en einde levensduur.

In de praktijk wordt de MKI door verschillende partijen gebruikt:

• Opdrachtgevers, zoals Rijkswaterstaat, provincies, waterschappen, ProRail en gemeenten, gebruiken MKI-scores om duurzaamheid mee te wegen in aanbestedingen
• Aannemers en ingenieursbureaus zetten MKI-berekeningen in om de milieu-impact van ontwerp- en uitvoeringsvarianten inzichtelijk te maken en duurzame keuzes te onderbouwen
• Beleidsmakers zien de MKI als een instrument om klimaat- en circulariteitsdoelen concreet te vertalen naar projecten in de infrastructuursector

Hoe werkt een MKI-berekening?

Een MKI-berekening in de GWW bestaat in hoofdlijnen uit de volgende stappen:

1. Inventarisatie van materialen, hoeveelheden en processen binnen een project of ontwerpvariant
2. Berekening van de milieu-impact met behulp van levenscyclusanalyse en milieudata uit de Nationale Milieudatabase
3. Toepassing van karakterisatiefactoren om verschillende milieueffecten te vertalen naar één indicator
4. Resultaat: een MKI-score die de totale milieu-impact van het ontwerp uitdrukt in euro’s

Eenduidigheid en vergelijkbaarheid

Door gebruik te maken van milieudata uit de Nationale Milieudatabase kunnen MKI-waarden op een consistente manier worden berekend en met elkaar worden vergeleken. Dit maakt het mogelijk om verschillende ontwerpvarianten objectief te beoordelen en draagt bij aan transparante en reproduceerbare aanbestedingen.

Lees meer over categorie 3 data

Regelgeving en beleid

In de GWW-sector bestaat momenteel geen wettelijke verplichting om MKI-berekeningen uit te voeren. Tegelijkertijd wordt de MKI steeds vaker toegepast in aanbestedingsprocedures. De toepassing sluit aan bij nationale en Europese doelstellingen op het gebied van klimaatneutraliteit en circulariteit.

Beleidsontwikkeling bij IenW

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt aan beleidsontwikkeling gericht op een bredere en meer uniforme toepassing van de MKI in de GWW. Het doel is om duurzaamheidsambities structureel te verankeren in publieke infrastructuurprojecten.

De inzet van deze beleidsontwikkeling richt zich onder meer op:

• Het stellen van minimale milieuprestatie-eisen voor belangrijke GWW-materialen
• Het toepassen van MKI als gunningscriterium bij grotere projecten
• Het realiseren van een eenduidige en voorspelbare toepassing voor opdrachtgevers en marktpartijen

MKI in aanbestedingen

De toepassing van MKI in de GWW krijgt in de praktijk vooral vorm via aanbestedingen. Publieke opdrachtgevers gebruiken milieudata uit de Nationale Milieudatabase en MKI-scores om duurzaamheid mee te wegen bij de beoordeling van inschrijvingen.

Op de pagina Toepassen van milieudata  Toepassen van milieudata in aanbestedingen wordt nader toegelicht hoe milieudata en MKI-scores in aanbestedingsprocedures worden ingezet en welke aandachtspunten daarbij een rol spelen.

Lees meer over toepassing van milieudata in aanbestedingen

Rol van de Nationale Milieudatabase

Voor MKI-berekeningen wordt gebruikgemaakt van milieudata uit de Nationale Milieudatabase. Deze data zijn gebaseerd op levenscyclusanalyses en worden opgesteld en getoetst volgens de Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken.

Stichting Nationale Milieudatabase beheert deze data en zorgt voor kwaliteit en beschikbaarheid. De Nationale Milieudatabase levert daarmee de basis voor betrouwbare berekeningen, maar bepaalt niet hoe MKI in aanbestedingen wordt toegepast.

Waar kunt u terecht met uw vraag

Bij vragen over de toepassing van MKI in aanbestedingen kunt u terecht bij PIANOo, het expertisecentrum voor aanbesteden. PIANOo biedt informatie en ondersteuning aan publieke opdrachtgevers over hoe MKI wordt toegepast binnen aanbestedingsprocedures.

Ga naar de website van PIANOo

Voor vragen over de milieudata die in MKI-berekeningen worden gebruikt, kunt u terecht bij de Nationale Milieudatabase. De Nationale Milieudatabase levert en beheert de milieudata die als basis dienen voor deze berekeningen. Stel uw vraag via het vragenformulier.

Milieuprestatie in de praktijk

De milieuprestatie van bouwwerken en infrastructuur wordt op verschillende manieren toegepast, afhankelijk van het type project en de fase waarin u zich bevindt. Of het nu gaat om nieuwbouw, bestaande bouw of ontwikkelingen in beleid en regelgeving: de toepassing vraagt telkens om een andere invalshoek en soms ook om een andere Bepalingsmethode.

Deze pagina is onderdeel van een overzicht dat laat zien hoe de milieuprestatie in verschillende situaties wordt toegepast en wanneer u welke aanpak gebruikt.

Milieuprestatie toepassing bij B&U en GWW

Milieuprestatie toepassen bij nieuwbouw

Milieuprestatie toepassen bij bestaande bouw